Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı ve Mersin Büyükşehir Belediyesinin işbirliği ile Halk Sağlığı Uzmanları Derneği’nin koordinasyonunda; “Her okula bir hemşire!” sloganı ile 21-22 Mayıs 2010 günlerinde Mersin’de düzenlenen “Birinci Ulusal Okul Sağlığı Sempozyumu” Sonuç Bildirgesi;

Ülkemiz nüfusunun yaklaşık beşte biri okul sağlığı kapsamına giren öğrenci, öğretmen ve okulda çalışan diğer personelden oluşmaktadır. Bu nedenle Okul sağlığı, ülke nüfusumuzun beşte birinden fazlasını doğrudan, tamamını ise dolaylı olarak etkilemektedir.

Büyüme ve gelişmenin çok hızlı olduğu bu dönemde, çocuklar ve ergenlerimiz, sayılamayacak kadar çok bedensel ve psikososyal riskle karşı karşıyadır. Ancak temel sağlık davranışlarının kazandırılmasında aileden sonra en önemli kurum olan okul, sağlıklı bir toplumun inşa edilmesi için en önemli fırsatı sunmaktadır. Dünyanın birçok ülkesinde de okul sağlığı hizmetleri uzun yıllardır, gelişme ve kalkınmanın lokomotifi olarak kullanılmaktadır. Özellikle çocukların periyodik olarak büyüme ve gelişmelerinin izlenmesi, sağlıklı nesiller için en önemli yol haritasını oluşturmaktadır.

Ülkemizde okul sağlığı kavramının yeterince yerleşmemiş olması ve bu konuda farkındalığın olmaması, büyük bir toplumsal yük oluşturmaktadır. Ayrıca, okul sağlığı hizmetlerinin yapılandırılmamış olması da sağlık eğitiminin tüm topluma ulaşmasının sağlanamamasına neden olmaktadır.

Okul; öğrenci, öğretmen ve diğer çalışanları ile bir bütündür. Bu nedenle okulda bulunan her bireye yönelik olarak sağlığı hizmetleri planlanmalıdır.

Okul sağlığı alanı; sağlıkçılar, eğitimciler ve yöneticiler boyutu olan çok disiplinli bir alandır. Bu nedenle okul sağlığı konusunda yapılacak çalışmalarda, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının yanı sıra, akademisyenler, yerel yöneticiler, psikolojik danışmanlık ve rehberlik uzmanları, birinci basamak sağlık çalışanları, öğretmen öğrenci ve okul aile birliği görevlilerinin de olduğu geniş tabanlı bir işbirliği şarttır.

Okul sağlığı hizmetleri; ağız-diş sağlığı, beslenme, çevre sağlığı, okul mimari standartları, okul ergonomisi, ruh sağlığının korunması ve şiddetin önlenmesi, hastalıkların erken tanı ve tedavisi ve sağlık eğitimi konularını içeren geniş bir alandır. Sağlıklı okul kantinleri ve okul çevresi (elektromanyetik alanlar, tehlike oluşturacak ve kötü alışkanlıklara neden olacak işletmeler) ile ilgili konuları da kapsayacak biçimde yasa düzeyinde mevzuat düzenlemelerine gereksinim vardır.

Ülkemizin koşullarına ve ihtiyaçlarına uygun; erişilebilir, nitelikli, sürdürülebilir ve kapsamlı bir okul sağlığı hizmet modelinin geliştirilmesi ve yaşama geçirilmesine şiddetle ihtiyaç vardır. Hizmet modelinde; hekim, PDR uzmanı, psikolog, hemşire ve öğretmenin görev tanımları yapılmalı ve toplum sağlığının geliştirilmesi için yapılan bu müdahalede ortak bir bakış açısı ve algı oluşturmalıdır.

Birinci Okul Sağlığı Sempozyumunun sloganı olan “HER OKULA BİR HEMŞİRE” çağrısı; toplumun her kesiminden (akademisyen, yönetici, eğitimci, sağlıkçı, PDR uzmanı, çocuk ruh sağlığı uzmanı, diş hekimi) katılan 300 sempozyum üyesi tarafından benimsenmiş ve savunulmuştur. Tüm ülke nüfusu adına, bu çağrının karar vericilere ve kamuoyuna yapılmasına karar verilmiştir.

Mevzuatımıza göre en az 50 işçi çalıştıran işyerlerinde, işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu vardır. Ancak 2000-3000 öğrencisi, onlarca öğretmeni ve çalışanı olan okullarımızda ise sağlık hizmeti sunan herhangi bir sağlık görevlisi ya da birim bulunmamaktadır. Okul sağlığı hizmeti; sadece bazı projelerle yürütülemeyecek kadar geniş kapsamlı ve süreklilik isteyen entegre bir hizmettir. Bu nedenle okul sağlığı hizmetlerinin, mutlaka okul içinde kurulacak bir “okul sağlığı birimi” ile birinci basamak sağlık hizmetinin sunulduğu kurumlardan destek alarak yürütülmesi toplum ve aile sağlığı açısından büyük önem arz etmektedir. Bunun için ihtiyaca göre, görev tanımı yapılacak bir “okul sağlığı hemşiresi”nin okul içinde istihdam edilmesinin, bu alanda atılabilecek en önemli adım olacağı kanısındayız.

Kamuoyuna saygıyla duyurulur.

Birinci Okul Sağlığı Sempozyum Genel Kurulu