Halk Sağlığı Uzmanları Derneği Okul Sağlığı Çalışma Grubu Toplantı Tutanağı HASUDER Yönetim Kurulunun Çalışmalarının (12 Nisan 2008-20 Ekim 2010) ibra edildiği Seçimli Genel Kurul Toplantısında Okul Sağlığı Çalışma Grubunun (OSÇG) kurulduğu ilan edilmiştir. OSÇG 18 Ekim 2010 Pazartesi günü yapılan çalıştayda, Dr. Resul BUĞDAYCI, Dr. Türkan GÜNAY ve Dr. Meriç USLU’nun katılımıyla ilk toplantısını gerçekleştirmiştir.

İlk toplantıda görüşme gündeminin sırasıyla Okul Sağlığı Çalışma Grubunun Oluşturulması ve Genişletilmesi Okul Sağlığında Mevcut Durum Okul Sağlığı Konusunda Yapılanlar Hedefler Konuları olması kararlaştırıldı. Okul Sağlığı Çalışma Grubunun Oluşturulması ve Genişletilmesi OSÇG konusu itibarıyla multidisipliner olması bir zorunluluktur. Bu nedenle halk sağlığı uzmanlarının dışında da gruba üye davet edilmesi konusunda görüş birliğine varıldı. Grup içinde yer alabilecek alanlar ve kurumlar; Halk sağlığı uzmanları, eğitimciler (eğitim fakültelerinin ilgili bölümleri, hemşirelik yüksekokulları, ilköğretim ve liselerin yöneticileri, Sağlık Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığının ilgili birimler olarak sıralandı. 13. Halk Sağlığı Kongresi Sürecinde yapılan duyurulardan sonra OSÇG listesi şu şekildedir. Doç.Dr. Resul BUĞDAYCI Prof.Dr. Hilal ÖZCEBE Doç.Dr. Türkan GÜNAY Dr. Meriç USLU Dr. Hülya BELEK Doç.Dr. Ethem ERGİNÖZ Yrd.Doç.Dr. A.Öner KURT Yrd.Doç.Dr. Seva ÖNER Dr. Nurdan ÖZDEN Arş. Gör. Deniz KOÇOĞLU Arş. Gör. Jülide Gülizar YILDIRIM Okul Sağlığında Mevcut Durum Kamuoyunda ve okul çalışanlarında “okul sağlığı” algısı okullarda gerekebilecek ilkyardım uygulamaları ile sınırlıdır. Bu nedenle kapsamlı bir okul sağlığı hizmeti ihtiyaç olarak gündeme getirilmemektedir. Halk Sağlığı Uzmanları içinde farklı bakış açıları ve algılar mevcuttur. Okul sağlığı çalışmaları bazen kolay yoldan bilimsel çalışma yapmak olarak nitelendirilebilmektedir. Bunun yanı sıra az sayıda akademisyen mesailerinin bir kısmını bu konuya ayırmaktadırlar. Milli Eğitim Bakanlığı Sağlık İşleri Daire Başkanlığı tarafından yürütülen birbirinden bağımsız ve bağlantısız bir takım projeler yürütmektedir. Sağlık Bakanlığı ise birinci basamak sağlık hizmetleri içinde, 0-6 yaş bebek ve çocukların izlemlerini yürütmektedir. Ancak 18-24 aylık çocuklara yapılan karma rapel dozundan sonra yapılması gereken izlemleri kağıt üzerinde kalmaktadır. Bu nedenle kreş-anaokulu ve ilköğretim okullarında okul sağlığı hizmetlerinin yürütülmesi daha da önem kazanmaktadır. Sağlık Bakanlığı, Sağlık Ocağı Hekimi ya da Aile Hekimi aracılığıyla ilköğretim 1. sınıf öğrencilerinin okula giriş muayenelerinin yapılmasını sağlamaktadır. Ayrıca okul aşıları da sağlık ocağı sisteminde düzenli olarak yapılmaktaydı. Aile Hekimliği sistemine geçtikten sonra bu işin TSM mi yoksa aile hekimleri tarafından mı yapılacağı konusunda bir belirsizlik bulunmaktadır. Bir diğer konu ise okul taramalarıdır. Farklı birimler tarafından yapılan, herhangi bir sistematiği olmayan düzensiz ve amaçsız hizmetler şeklindedir. Okullarımızda kurulmuş “okul sağlığı birimi” bulunmamaktadır. Bazı okullarda revir odası adı altında boş ve malzemesiz odalar bulunmaktadır. (İzmir’de bazı okullar kendi inisiyatifi ile okullarında hemşire bulundurmaktadırlar) Özel okullarda hemşire hatta bazı okullarda hekim bulundurulduğu bilinmektedir. Okul sağlığı konusunda, hizmetin hangi kapsamda, kimler tarafından ve nasıl verileceği konusunda kaynaklar oluşmaya başlamıştır. Ancak bu bilgiler uygulanabilirlik açısından standardize edilmemiş ve hizmet kapsamı belirlenmemiştir. Okul Sağlığı Konusunda Yapılanlar “Birinci Ulusal Okul Sağlığı Sempozyumu”Bu güne kadar ülkemizde okul sağlığı ile ilgili en somut ve kapsamlı etkinlik; “Birinci Ulusal Okul Sağlığı Sempozyumu”dur. Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı ve Mersin Büyükşehir Belediyesinin işbirliği ile Halk Sağlığı Uzmanları Derneği’nin koordinasyonunda 21-22 Mayıs 2010 günlerinde Mersin’de gerçekleştirilen sempozyum fikri HASUDER Başkanı Sayın Prof. Dr. Hilal ÖZCEBE’ye aittir. Sempozyum Düzenleme Kuruluda; bölgemizde bulunan Çukurova Üniversitesi, Mustafa Kemal Üniversitesi ve Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dallarından ve MEÜ Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Anabilim Dalı, MEÜ Sağlık Yüksek Okulu ve MEÜ Eğitim Fakültesinden birer öğretim üyesi yer almıştır. Toplantıda konunun tüm taraflarını birleştirebilmek amacıyla; Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlığı temsilcilerine, sağlık yüksek okullarından, eğitim ve tıp fakültelerinden akademisyenlere, psikolojik danışmanlık ve rehberlik uzmanlarına, öğretmen öğrenci ve okul aile birliği görevlilerine bilimsel programda yer verilmiştir. Otuzaltı ayrı ilden katılımın olduğu sempozyuma 103 adet bildiri özeti ulaşmış, bunlardan 91’i (%88) hakem öğretim üyelerinin düzeltmelerinden sonra kabul edilmiş ve davetli konuşmacı yazıları ile birlikte sempozyum kitabında yer almıştır. Okul sağlığı sempozyumlarının 2 yılda bir tekrarlanması konusunda genel bir görüş ortaya çıkmıştır. Sempozyum sürecinde www.okulsagligi.org adında bir internet sayfası kurulmuş ve 5 yıl süreyle parası ödenmiştir. Aşağıda yer alan sempozyum sonuç bildirgesi; kamuoyuna ilan edilmiş, Sağlık ve Milli Eğitim Bakanlıklarına yazılı olarak gönderilmiştir. BİRİNCİ ULUSAL OKUL SAĞLIĞI SEMPOZYUMU SONUÇ BİLDİRGESİ Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı ve Mersin Büyükşehir Belediyesinin işbirliği ile Halk Sağlığı Uzmanları Derneği’nin koordinasyonunda; “Her okula bir hemşire!” sloganı ile 21-22 Mayıs 2010 günlerinde Mersin’de düzenlenen “Birinci Ulusal Okul Sağlığı Sempozyumu” Sonuç Bildirgesi; Ülkemiz nüfusunun yaklaşık beşte biri okul sağlığı kapsamına giren öğrenci, öğretmen ve okulda çalışan diğer personelden oluşmaktadır. Bu nedenle Okul sağlığı, ülke nüfusumuzun beşte birinden fazlasını doğrudan, tamamını ise dolaylı olarak etkilemektedir. Büyüme ve gelişmenin çok hızlı olduğu bu dönemde, çocuklar ve ergenlerimiz, sayılamayacak kadar çok bedensel ve psikososyal riskle karşı karşıyadır. Ancak temel sağlık davranışlarının kazandırılmasında aileden sonra en önemli kurum olan okul, sağlıklı bir toplumun inşa edilmesi için en önemli fırsatı sunmaktadır. Dünyanın birçok ülkesinde de okul sağlığı hizmetleri uzun yıllardır, gelişme ve kalkınmanın lokomotifi olarak kullanılmaktadır. Özellikle çocukların periyodik olarak büyüme ve gelişmelerinin izlenmesi, sağlıklı nesiller için en önemli yol haritasını oluşturmaktadır. Ülkemizde okul sağlığı kavramının yeterince yerleşmemiş olması ve bu konuda farkındalığın olmaması, büyük bir toplumsal yük oluşturmaktadır. Ayrıca, okul sağlığı hizmetlerinin yapılandırılmamış olması da sağlık eğitiminin tüm topluma ulaşmasının sağlanamamasına neden olmaktadır. Okul; öğrenci, öğretmen ve diğer çalışanları ile bir bütündür. Bu nedenle okulda bulunan her bireye yönelik olarak sağlığı hizmetleri planlanmalıdır. Okul sağlığı alanı; sağlıkçılar, eğitimciler ve yöneticiler boyutu olan çok disiplinli bir alandır. Bu nedenle okul sağlığı konusunda yapılacak çalışmalarda, Milli Eğitim Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığının yanı sıra, akademisyenler, yerel yöneticiler, psikolojik danışmanlık ve rehberlik uzmanları, birinci basamak sağlık çalışanları, öğretmen öğrenci ve okul aile birliği görevlilerinin de olduğu geniş tabanlı bir işbirliği şarttır. Okul sağlığı hizmetleri; ağız-diş sağlığı, beslenme, çevre sağlığı, okul mimari standartları, okul ergonomisi, ruh sağlığının korunması ve şiddetin önlenmesi, hastalıkların erken tanı ve tedavisi ve sağlık eğitimi konularını içeren geniş bir alandır. Sağlıklı okul kantinleri ve okul çevresi (elektromanyetik alanlar, tehlike oluşturacak ve kötü alışkanlıklara neden olacak işletmeler) ile ilgili konuları da kapsayacak biçimde yasa düzeyinde mevzuat düzenlemelerine gereksinim vardır. Ülkemizin koşullarına ve ihtiyaçlarına uygun; erişilebilir, nitelikli, sürdürülebilir ve kapsamlı bir okul sağlığı hizmet modelinin geliştirilmesi ve yaşama geçirilmesine şiddetle ihtiyaç vardır. Hizmet modelinde; hekim, PDR uzmanı, psikolog, hemşire ve öğretmenin görev tanımları yapılmalı ve toplum sağlığının geliştirilmesi için yapılan bu müdahalede ortak bir bakış açısı ve algı oluşturmalıdır. Birinci Okul Sağlığı Sempozyumunun sloganı olan “HER OKULA BİR HEMŞİRE” çağrısı; toplumun her kesiminden (akademisyen, yönetici, eğitimci, sağlıkçı, PDR uzmanı, çocuk ruh sağlığı uzmanı, diş hekimi) katılan 300 sempozyum üyesi tarafından benimsenmiş ve savunulmuştur. Tüm ülke nüfusu adına, bu çağrının karar vericilere ve kamuoyuna yapılmasına karar verilmiştir. Mevzuatımıza göre en az 50 işçi çalıştıran işyerlerinde, işyeri hekimi bulundurma zorunluluğu vardır. Ancak 2000-3000 öğrencisi, onlarca öğretmeni ve çalışanı olan okullarımızda ise sağlık hizmeti sunan herhangi bir sağlık görevlisi ya da birim bulunmamaktadır. Okul sağlığı hizmeti; sadece bazı projelerle yürütülemeyecek kadar geniş kapsamlı ve süreklilik isteyen entegre bir hizmettir. Bu nedenle okul sağlığı hizmetlerinin, mutlaka okul içinde kurulacak bir “okul sağlığı birimi” ile birinci basamak sağlık hizmetinin sunulduğu kurumlardan destek alarak yürütülmesi toplum ve aile sağlığı açısından büyük önem arz etmektedir. Bunun için ihtiyaca göre, görev tanımı yapılacak bir “okul sağlığı hemşiresi”nin okul içinde istihdam edilmesinin, bu alanda atılabilecek en önemli adım olacağı kanısındayız. Kamuoyuna saygıyla duyurulur. Birinci Okul Sağlığı Sempozyum Genel Kurulu Bu sempozyumun sloganı olan “Her okula bir hemşire” vurgusunun; ulusal yayın yapan bir TV dizisinde işlenmesi sağlanmıştır. Bu gelişmelerden sonra HASUDER bünyesinde bir okul sağlığı çalışma grubu oluşturmuştur. Hedefler:

1- Çalışma grubunun alanla ilgili diğer disiplinlere tanıtılarak genişletilmesi ve sürekliliğinin sağlanması,

2- Okul sağlığı sempozyumlarının iki yılda bir yapılmaya devam edilmesi,

3- www.okulsagligi.org sitesinin kullanımının yaygınlaştırılması,

4- Sağlık ve Milli Eğitim Bakanlıkları düzeyinde okul sağlığı birimleri oluşturulması için girişimlerin sürdürülmesi,

5- Diğer dernek, sendika vb oluşumların da dikkatleri çekilerek bu konuda desteklerinin alınması,

6- Nihai hedef olan okul sağlığı birimleri için (yasal alt yapı, yapılanma, görev tanımları, donanım vb) ülke koşullarına uygun, uygulanabilir bir model geliştirilmesi Şeklinde belirlenmiştir.

Yorum ekle


Güvenlik kodu
Yenile

Go to top